Renaissance,
INLEIDINGrenaissance (Fr., = wedergeboorte; v. renaître, Lat. renascari, een late vorm van renasci = herboren worden; Ital.: rinascimento), term ter aanduiding van het tijdperk van opbloei van letteren, kunsten en wetenschappen waarvan de basis wordt gevormd door een heroriëntering op de geestelijke verworvenheden van de klassieke oudheid (zie ook Griekse cultuur; Romeinse Rijk). Kernpunten waren de herontdekking door de mens van zijn eigen waarde en een intensieve exploratie van de eigen wereld. Over begin en einde van de renaissance bestaan uiteenlopende opvattingen: doorgaans traceert men de voorboden in Italië reeds in de 13de en 14de eeuw, en uitlopers in de rest van Europa nog tot in de 17de eeuw. In engere zin is de renaissance beperkt tot de 15de en 16de eeuw. De term wordt voornamelijk in de cultuurgeschiedenis gebruikt.
1. ALGEMENE ASPECTEN
De renaissance is in de eerste plaats een geestesbeweging, een cultuurstroming in de breedste zin van het woord. Als zodanig wortelt zij in de nieuwe geesteshouding die in de middeleeuwen het eerst baanbrak in Italië, waar omstandigheden als de vooral door de kruistochten veroorzaakte economische opleving, de emancipatie van de stedelijke burgerij, een weinig ontwi