De ontdekking van de hemel : roman, Mulisch, Harry
Vooraf:De middeleeuwen was de tijd van de moraliteit (= zinnespel,= waarin een thema centraal staat).1475 :Elcerlyc (= de mensheid)
Speelt in de hemel. Gdo roept "de dood" bij zich. Ga naar de mensheid en vertel hun dat ze een pelgrimage moeten doen. (= vertellen wat ze van hun leven gemaakt hebben).
1654 :Joost van den Vondel: "Lucifer"
Speelt in de hemel. Eeen aantal engelen is in opstand gekomen. Hun aanvoerder: Lucifer. Ze misgunnen de mens hun paradijselijk bestaan op aarde. Ze zijn uit op de ondergang van de mensheid, zodat ze nooit in de hemel kunnen komen. De tegenstanders van de engelen, de andere partij, winnen echter. Lucifer gaat ten onder, maar sleurt in zijn val de mens mee.
1808:Goethe: "Faust"
De duivel Mephistopheles speelt de hoofdrol. God en de duivel sluiten een weddenschap af. De duivel beweert dat hij Faust, een wetenschapper, van het rechte pad af kan brengen. God is zo overtuigd dat hem dat niet lukt, dat hij de weddenschap aangaat. Het lukt de duivel door Faust te beloven dat hij de volledige kennis van het leven en de kosmos zal krijgen. Iets waar Faust al lang naar op zoek is. Echter op voorwaarde dat hij z'n ziel aan de duivel zal geven. Faust stemt toe.
1992:Mulisch:"De ontdekking van de hemel"
De mensheid dreigt door de voortschreidende wetenschap de kennis van alles te krijgen. Zij zal aan deze kennis ook ten onder gaan.
De titel